Zaadoptuj rzekę by Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja

Program ma formę corocznych lokalnych inicjatyw z okazji Światowego Dnia Wody, podejmowanych lub zapoczątkowanych w tym dniu (22.03). Mogą w nim uczestniczyć placówki oświatowe, samorządy, instytucje, organizacje społeczne i osoby indywidualne. Uczestnicy sami zgłaszają się do uczestnictwa oraz decydują, jakie konkretnie działania chcą podjąć. Uczestnicy programu są zachęcani do działań na rzecz poprawy stanu najbliższych im akwenów; do wycieczek i obserwacji rzek, potoków i jezior; poznawania ich fauny i flory; sprzątania ich brzegów, monitorowania jakości wód i codziennego oszczędzania wody. Rezultaty działań są zamieszczane przez uczestników na interaktywnej mapie Polski. W ramach programu organizowane są także wykłady, zajęcia i wydarzenia edukacyjne.


Target group

osoby ze środowiska nauki – Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja

Beneficiaries: środowiska naukowe i przyrodnicze, placówki oświatowe, wolontariusze i uczestnicy programu, wszyscy mieszkańcy

The age range of the beneficiaries:

    Poniżej 12 lat, 12-17 lat, 18-24 lat, 25-34 lat, 35-44 lat, 45-54 lat, 55-64 years old, 65-74 years old, 75 years or older

Impact achieved

a. Budowanie dialogu między światem nauki a społeczeństwem
W ramach projektu organizowanych jest wiele spotkań, warsztatów, konferencji, w których udział biorą przedstawiciele świata nauki i społeczeństwa

b. Uczestnictwo w tworzeniu nowej wiedzy
Na potrzeby projektu stworzono interaktywną mapę, na którą można nanieść rezultaty obserwacji i badań; w ten sposób uczestnicy w sposób bezpośredni mają wkład w tworzenie nowej wiedzy

c. Tworzenie pozytywnego wpływu na społeczeństwo
Program promuje zaangażowanie w ochronę środowiska i edukację z zakresu ekologii; działania związane z projektem przyczyniają się do poprawy stanu rzek

d. Zachęcenie obywateli do udziału w nauce poprzez jasne artykułowanie ich potrzeb i problemów
Projekt stwarza platformę do dialogu oraz ma formułę otwartą, dzięki której uczestnicy sami decydują, jakie działania chcą przeprowadzić

e. Another

Number of beneficiaries who have learnt the method through the project: W program zaangażowało się do tej pory ponad 196 000 osób

Measurement tool: Wpływ projektu można mierzyć dzięki interaktywnej mapie działań prowadzonych przez uczestników


This is a Scie-Citizen Smart Practice

This project links society and science because “Współpraca miedzy środowiskami przy wydarzeniach edukacyjnych; zbieranie przez mieszkańców danych dotyczących rzek i akwenów, które przekazywane są środowiskom naukowym i mogą być wykorzystywane w badaniach.”

Participants are involved in applying the method in their community/peer group since “W ramach projektu organizowana jest pomoc w rozwiązywaniu lokalnych problemów związanych z gospodarką wodną i stanem rzek – interwencje i udzielanie porad obywatelskich. Działania mają też bezpośredni wpływ na poprawę stanu akwenów i rzek.”



Achieved potential to fullfill Scie-Citizen project smart practice:


Technical table:

First time the method has been appliedProgram działa od 2005 roku
Times the method has been iteratedWięcej niż 10 razy
Duration of the implementation process for each application of the methodAkcja symbolicznego “zaadoptowania rzeki” organizowana jest 22.03, jednak działania towarzyszące (np. warsztaty, obserwacje, badania jakości wody) mogą odbywać się przez cały rok – osoby zaangażowane same decydują jaką formę będzie miało ich uczestnictwo w projekcie.
Geographical coverage of the method: What’s the context you can apply the method?Na poziomie krajowym
Is there any other organisation applying or adapting the method?Tak
Can you describe shortly how other organisations might adapt or have already adapted the method?Inne organizacje i instytucje mogą włączyć się do współpracy przy tym konkretnym projekcie (np. współtworząc wydarzenia związane z programem). Metoda stosowana w programie może być wykorzystywana przez inne instytucje / organizacje zajmujące się edukacją i ochroną środowiska do prowadzenia pomiarów badań w terenie na szeroką skalę (dzięki interaktywnej mapie)
In which sectors is this method applicable?wszystkich powyższych
What are the goals you achieve with the method?Dzięki zaangażowaniu ponad 196 000 osób zaadoptowano 772 rzek i akwenów w ponad 1540 miejscach. W ramach programu Zaadoptuj rzekę przeprowadzono także kilkaset wykładów i zajęć dla dzieci, młodzieży i dorosłych – od przedszkola po uniwersytety.
How many scientists/researchers you need to perform the method? What is their role?Rolą badaczy jest prowadzenie wykładów i zajęć dla dzieci, młodzieży i dorosłych – od przedszkola po uniwersytety; organizacja wydarzeń edukacyjnych m.in. obchodów Światowego Dnia Wody, BIG JUMP, Dnia Ryby. Uczestniczą także w rozwiązywaniu lokalnych problemów związanych z gospodarką wodną i stanem rzek (poprzez interwencje i udzielanie porad obywatelskich).
How many non-scientists/researchers you need to perform the method? What is their role?Rolą uczestników jest zbieranie danych o rzekach i akwenach, uczestnictwo w wydarzeniach które zwracają uwagę na tematy związane z ochroną rzek
How long has it take to have first results/ effects noticeable?Rezultaty są zamieszczane na interaktywnej mapie, mogą być więc monitorowane na bieżąco
How would you define the process of your project?Była Wspólna: Projekt łączy środowisko naukowe i społeczeństwo; wiele działań związanych z projektem ma charakter edukacyjny, angażuje więc przedstawicieli obu grup. Klub jest inicjatorem projektu, jednak wiele działań w ramach projektu odbywa się z inicjatywy obywateli.
How does the documentation of the results look like?Rezultaty prowadzonych badań umieszczane są na interaktywnej mapie; Klub zamieszcza także na swojej stronie internetowej coroczne podsumowanie rezultatów działań związanych z poszczególnymi edycjami projekt.
What makes your project innovative?Stworzenie interaktywnej mapy; duże zróżnicowanie działań w ramach projektu; wspieranie najbardziej pomysłowych działań poprzez organizację konkursu na najciekawsze działania
How have you promoted/do you promote your project?Projekt jest szeroko promowany w Internecie – na stronie Klubu Gaja, na portalach internetowych i w mediach społecznościowych, a również w innych środkach przekazu, takich jak prasa i telewizja. Program ma wielu partnerów i patronów. Projekt jest promowany także przez spotkania i warsztaty edukacyjne, wystawy i happeningi, które mu towarzyszą oraz przez organizowane konkursy.
What are the strengths of your project?x
What are the weaknesses of your project?x
What are the opportunities you can see for your project?x
What are the threats you can see for your project?x
Tell us a success story/anecdote related to your projectx

Suggestion, recommendation, feedback?