Spacer badawczy seniorów w Gdyni by Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”

Projekt został zrealizowany w Gdyni przez Pracownię Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” i Stowarzyszenie Klon/Jawor we współpracy z przedstawicielami Gdyńskiego Centrum Innowacji oraz młodzieży działającej w miejskim Programie Aktywności Lokalnej przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Gdyni. W ramach projektu, któremu przyświecała idea lepszego dostosowania przestrzeni publicznej Gdyni do potrzeb mieszkańców, zorganizowano serię spacerów badawczych z osobami starszymi. Spacery badawcze są interaktywną, terenową techniką pozwalającą zbadać dostosowanie danej przestrzeni do potrzeb odbiorców, w stosunkowo łatwy sposób angażując ich uczestników. W sumie odbyło się 6 spacerów na 3 trasach prowadzących od stacji SKM do budynku Urzędu Miasta, o różnych porach dnia. Etapy projektu: 1. Po wyznaczeniu przestrzeni do badań, określono kwestie i problemy, które miały być przedyskutowane w trakcie spaceru. Na tej podstawie stworzone scenariusze spacerów, w których określona była trasa spaceru wraz z punktami do których przyporządkowane były pytania, które będą zadawane uczestnikom. 2. Kolejnym etapem przygotowań był “próbny spacer” i wprowadzenie poprawek do scenariusza. 3. Spacery przeprowadzone były przez młodych wolontariuszy, w niewielkich grupach (maksymalnie 3 użytkowników). Seniorzy oceniali m.in. wygodę przystanków komunikacji miejskiej, rozwiązania zastosowane w przejściu podziemnym, rozmieszczenie i bezpieczeństwo przejść dla pieszych 4. Po zakończeniu serii spacerów zorganizowano spotkanie podsumowujące z prowadzącymi. Wnioski i notatki z poszczególnych spacerów zebrano w formie raportu podsumowującego przekazanego osobom odpowiedzialnym za kształt przestrzeni.


Target group

Inicjatorem byli przedstawiciele lokalnego samorządu.

Beneficiaries: Samorząd miasta Gdynia, osoby zaangażowane w projekt (seniorzy oraz wolontariusze), lokalna społeczność.

The age range of the beneficiaries:

    55-64 years old, 65-74 years old, 75 years or older

Impact achieved

a. Budowanie dialogu między światem nauki a społeczeństwem
Projekt pokazuje w jaki sposób przedstawiciele społeczeństwa są posiadaczami wiedzy, która potrzebna jest specjalistom do planowania przestrzeni miejskiej.

b. Uczestnictwo w tworzeniu nowej wiedzy
Poprzez wykorzystanie metody spacerów badawczych, projekt daje uczestnikom narzędzia do poprawy, zmiany elementów przestrzeni miejskiej. Dzięki odpowiednio opracowanym scenariuszom, osoby nieposiadające specyficznej wiedzy z dziedziny planowania przestrzeni, mogą mieć bezpośredni wpływ na jej kształt.

c. Tworzenie pozytywnego wpływu na społeczeństwo
Projekt promuje postawę zaangażowania społecznego i aktywnego uczestnictwa w działaniach na rzecz rozwoju miasta; projekt umożliwia także współpracę międzypokoleniową

d. Zachęcenie obywateli do udziału w nauce poprzez jasne artykułowanie ich potrzeb i problemów
Głównym działaniem było zadawanie uczestnikom konkretnych pytań dotyczących elementów krajobrazu miejskiego. Projekt daje obywatelom możliwość do wyrażenia opinii, zaakcentowania problemów oraz gwarantuje, że ich uwagi zostaną przekazane do odpowiedniego organu. Wymiana opinii odbywa się w przyjaznej atmosferze, zachęcającej do dyskusji.

e. Another

Number of beneficiaries who have learnt the method through the project: ok. 30 osób (liczba osób, które zaangażowały się w projekt).

Measurement tool: Poprzez zorganizowanie spotkania podsumowującego dla uczestników oraz stworzenie raportu.


This is a Scie-Citizen Smart Practice

This project links society and science because “Projekt daje mieszkańcom bezpośredni wpływ na rozwój i zmiany w przestrzeni miejskiej. Dzięki spacerom badawczym z przedstawicielami społeczności, badacze mogą stworzyć listę rekomendacji, którą następnie przekazują ekspertom zajmującym się planowaniem przestrzeni. Projekt umożliwia tworzenie przestrzeni, która będzie jak najlepiej dostosowana do potrzeb mieszkańców.”

Participants are involved in applying the method in their community/peer group since “Projekt ma bezpośredni wpływ na lokalne środowisko: na jego podstawie Urząd Miasta może wprowadzać ulepszenia w istniejących już elementach
przestrzeni (np. pod kątem lepszej ekspozycji rozkładów jazdy na przystankach, co było jednym z postulatów wynikających z badania, czy lepszego oznakowania w przejściach podziemnych) lub też, wiedząc, czy w oczach użytkowników określonej przestrzeni dane rozwiązania się sprawdzają czy nie, brać pod uwagę zebrane spostrzeżenia i wnioski przy ogłaszaniu przetargów i planowaniu nowych inwestycji w mieście (szczególnie tych, które będą dotyczyć osób starszych).”



Achieved potential to fullfill Scie-Citizen project smart practice:


Technical table:

First time the method has been appliedIX 2012
Times the method has been iteratedTylko raz
Duration of the implementation process for each application of the methodPrzygotowanie spacerów – 7 dni; przeprowadzenie spacerów – 1,5 godz./ spacer; organizacja spotkania podsumowującego i stworzenie raportu – 7 dni
Geographical coverage of the method: What’s the context you can apply the method?Lokalnie
Is there any other organisation applying or adapting the method?Tak
Can you describe shortly how other organisations might adapt or have already adapted the method?Istnieje wiele wariantów spacerów badawczych, które mogą wykorzystać inne organizacje. Spacer badawczy można przeprowadzić zarówno w otwartej przestrzeni, jak i wewnątrz budynku/ budynków. W małej przestrzeni może pojawić się więcej szczegółów, na które warto zwrócić uwagę (np. w siedzibie określonej instytucji publicznej może to być: umiejscowienie tablic ogłoszeniowych, czytelność oznaczeń i systemu informacji czy ustawienie krzeseł i stolików). W zależności od tematu badania i określonych w tym zakresie potrzeb, spacery badawcze w plenerze mogą również mieć różne warianty. Oprócz zasięgania opinii użytkowników odnośnie konkretnych elementów i rozwiązań przestrzennych, można też poprosić uczestników spaceru o wskazanie trasy, którą się najczęściej przemieszczają, badać miejsca najbardziej przez nich lubiane, czy też te uważane za niebezpieczne. Spacer, podczas którego to użytkownicy decydują o trasie do przejścia, może być również poprzedzony narysowaniem przez nich własnej, symbolicznej mapy danej okolicy.
In which sectors is this method applicable?wszystkie powyższe
What are the goals you achieve with the method?1. Stworzenie rekomendacji dotyczących planowania przestrzeni; 2. Umożliwienie seniorom kontaktu z osobami młodymi; 3. Współpraca międzypokoleniowa
How many scientists/researchers you need to perform the method? What is their role?Potrzeba 2 wolontariuszy/animatorów do przeprowadzenia spaceru. W projekcie wzięło udział 12 wolontariuszy. Ich rolą jest przede wszystkim zadawanie pytań i dokumentowanie odpowiedzi (zapisywanie uwag uczestników oraz fotografowanie omawianych elementów). Ważne, by animatorzy zadawali również pytania o przyczyny ocen i komentarzy, które dają uczestnicy.
How many non-scientists/researchers you need to perform the method? What is their role?W każdym ze spacerów mogło wziąć udział 2 – 3 uczestników; ogółem do projektu zaangażowano 17 seniorów. Ich rola polega na ocenie wybranych elementów przestrzeni publicznej pod kątem dopasowania do ich potrzeb.
How long has it take to have first results/ effects noticeable?x
How would you define the process of your project?Była Wspólna: Pomysłodawcą projektu był Urząd Miasta, jednak projekt wymagał zaangażowania obywateli i mieszkańców miasta, którzy byli jego rzeczywistymi uczestnikami i realizatorami.
How does the documentation of the results look like?Stworzenie raportu dokumentującego wyniki projektu.
What makes your project innovative?Projekt prezentuje innowacyjne i skuteczne podejście do rozwiązywania problemów społecznych. Wykorzystana w projekcie technika wpisuje się w podejście „design for all”, które zakłada, że na ostateczny wygląd przestrzeni powinni mieć wpływ nie tylko jej projektanci, ale też użytkownicy. Projekt, jako odpowiedź na współczesne zjawisko starzenia się populacji, służy aktywizacji seniorów, oraz dialogowi międzypokoleniowemu.
How have you promoted/do you promote your project?Poprzez stronę internetową projektu, dostępne online dokumenty opisujące projekt (“Przewodnik wspólnego planowania. Scenariusze partycypacyjnego tworzenia polityk publicznych”), informacje w mediach społecznościowych (facebook), udokumentowanie relacji osób, które wzięły udział w projekcie na krótkich filmach dostępnych w serwisie Youtube.
What are the strengths of your project?x
What are the weaknesses of your project?x
What are the opportunities you can see for your project?x
What are the threats you can see for your project?x
Tell us a success story/anecdote related to your projectx

Suggestion, recommendation, feedback?